گزارشی از راه اندازی نشدن بازارچه مرزی سرخس

احداث بازارچه مرزی سرخس معطل پاسخ ترکمنستان

نویسنده : تمدن

هدف از ایجاد بازارچهu200aهای مرزی، ایجاد اشتغال و توانمندu200aسازی اقتصادی ساکنان مناطق مرزی و گسترش مبادلات اقتصادی است که در نهایت موجب گسترش روابط سیاسی و فرهنگی کشورu200aها میu200aشود، اما متاسفانه به دلایل متعددی در منطقه محروم و مرزی سرخس با وجود ظرفیتu200aها و زیر ساختu200aهای مناسب، ساخته شدن بازار دوستی و تلاشu200aهای زیاد، در راهu200aاندازی بازارچهu200aمرزی ناکام و ناموفق بودهu200aایم.
باور نداشتن مسئولانu200aو مجریان محلی به کارایی و سودمندی تاسیس بازارچه مرزی، بیu200aتوجهی دست اندرکاران به نظرات افراد کارشناس و خبره محلی، تطبیق نداشتن سیاستu200aهای کلان اقتصادی با شرایط و مقتضیات محلی و شرایط خاص منطقه سرخس،u200aازجملهu200aدلایلیu200aاستu200aکهu200aتا کنون بهu200aراهu200aاندازیu200aنشدنu200aبازارچه مرزی منجر شده استu200aدرهمین ارتباطu200aبا کارشناسان ومسئولان گفتu200aوگو کردیم که درادامه مشروح آن نقل میu200aشود.
توجه به تجارب دیگر کشورu200aها
یکی ازu200aفعالانu200aاقتصادی بومیu200aبه خراسان رضوی گفت: در بحث بازارچهu200aهای مرزی نکته حائز اهمیت، استفاده از ظرفیتu200aهای بومی، محلی و سرمایهu200aهای خرد در قالب تعاونیu200aهای مردمی است که افراد صاحب نفوذ و قدرت نتوانند با اتکا به قدرت اقتصادی خود غرفهu200aهای بازارچه را از آن خود کنند.u200aعباس شادکی گفت: استفاده بهینه از تجربیات دیگر کشورu200aها و نیز بازارچهu200aهای موجود در کشورمان، میu200aتواند ضمن صیانت از سرمایهu200aهای ملی از آزمون و خطا در تاسیس و بهرهu200aبرداری بازارچه مرزی سرخس جلوگیری کند و در مدیریت بهینه بازارچه لازم است از افراد آگاه، با تجربه، امین، با بینش بالای اقتصادی و سعه صد رکافی استفاده شود.
مسئولیت بازارچه با استانداری است
رضا راستی مدیر کل گمرک شهید شوشتری سرخس گفت: گمرک فقط در بازارچهu200aهای مرزی مستقر میu200aشود و ورود وخروج کالا را کنترل میu200aکند اما مسئولیت بازارچهu200aهای مرزی با استانداری است.
تا سرخس منطقه آزاد نشود نمیu200aتوانیمu200aاز بازار دوستیu200aاستفاده کنیم
مدیر عامل منطقه ویژه اقتصادی سرخس گفت: از بازار دوستی که در منطقه ویژه ساخته شده، تا زمانی که سرخس بهu200aمنطقه آزاد تبدیل نشود نمیu200aتوانیم استفاده کنیم. دکتراحمد صادقی گلمکانی افزود: ما زمانی میu200aتوانیم از بازار دوستی استفاده کنیم که منطقه ویژه به آزاد تبدیل شود؛ در این صورت از بازارچه دوستی مثل بازارچه مرزی میu200aتوان استفاده کرد و پسu200aاز تبدیل منطقه به آزاد بازارچه دوستی 10 برابر بازارچهu200aهای مرزی کارایی خواهد داشت.
بازارچه مرزی به تفاهمu200aنامه نیاز دارد
مسئول نمایندگی وزارت خارجه درشمال و شمال شرق کشورنیزدرپاسخ به این سوال کهu200aبا توجه به امکاناتی که در سرخس وجود دارد چرا بازارچهu200aهای مرزی تاکنون در سرخس ایجاد نشده است، گفت: ایجاد بازار چهu200aهای مرزی موضوعی مشترک بین دو کشور همجواراست که به تفاهمu200aنامه با طرف مقابل نیاز دارد. غلامعباس ارباب خالص افزود: در این راستا دولتu200aها تسهیلاتی را در صفر مرزی فراهم میu200aکنند که اتباعشان بتوانند در شعاع بازارچه بدون روادید در سقف مورد تفاهم 2 دولت تا چند میلیون دلار معامله انجام دهند. وی خاطر نشان کرد: ما این موضوع را قبلا پیگیری کردهu200aایم که در دستور کار کمیسیون اقتصادی دو کشور قرار بگیرد و با یادداشت تفاهمی که به امضای طرفین برسد اجرایی میu200aشود. وی بیان کرد: بازارچه مرزی بخشی از مراودات و تبادلات را برای مرزنشینان شکل میu200aدهد و توسعه بازارچهu200aهای مرزی در هر نقطهu200aمرزی که استعدادش وجود داشته باشد به اشتغال مرزنشینان و رفع نیازمندیu200aها برای واردات و محصولات صادراتی کمک میu200aکند. این بازارچهu200aها اشتغال، امنیت و توسعه در منطقه ایجاد میu200aکند و در دستور کار است که برای توسعه بازارچهu200aهای مرزی کمک کنیم؛ ولی باید موافقت طرف مقابل جلب شود، به طوری که منافع دو طرف تامین شود.
دنبال توسعه بازارچهu200aهای مرزی هستیم
مدیرکل دفتر هماهنگی امور اقتصادی و بینu200aالملل استانداری خراسانu200aرضوی گفت: ما دنبال توسعه بازارچهu200aهای مرزی هستیم و به طرف ترکمنی هم پیشنهادu200aهایی دادهu200aایم و امیدواریم بتوانیم موافقتu200aشان را جلب کنیم که علاوه برu200aبازارچه باجگیران درنقاط دیگر که نقطه مسکونی طرف مقابل است هم بازارچه مرزی ایجاد شود. سفیر جمهوری اسلامی ایران در ترکمنستان آقای احمدی هم مطرح کردند که ما آمادگی داریم بازارچهu200aهای مرزی دیگری را اضافه کنیم هر چند قبلا هم این موضوعات مطرح شد و تا امضای تفاهمu200aنامه هم پیش رفت ولی نهایی نشد. علی رسولیان افزود: این آمادگی برای سرخس هم وجود دارد و ما انتظار داریم بتوانیم منطقه ویژه سرخس را به منطقه آزاد تبدیل کنیم تا مردم بتوانند کالاu200aهای مورد نیازشان را تامین کنند. وی با بیان اینu200aکه نگاه ما برای ایجاد بازارچهu200aهای مرزی، ایجاد اشتغال است، افزود: از بازارچه مرزی باجگیران سال قبل 14.5 میلیون دلار صادرات داشتهu200aایم و کالاu200aهایی هم که از طریق بازارچه مبادله میu200aشود از طریق گمرک صرفه اقتصادی ندارد؛ در حقیقت این همان تجارت چمدانی است که در قالب بازارچه نهادینه و قانونمند شده است. رسولیان درادامه گفت:گرچه در سرخس زیر ساختu200aهایی وجود دارد که نقطه قوت سرخس است اما بازارچهu200aهای مرزی باید دالان به دالان در صفر مرزی باشد و از همه مهمu200aتر مجوزموافقت طرف مقابل وجود داشته باشد. مجوز هیئت دولت خودمان را میu200aخواهد که خیلی مشکلی نداریم اگر ما بتوانیم موافقت طرف مقابل را بگیریم این طرف کار را انجام میu200aدهیم در بازارچهu200aهای مرزی باید نگاهمان تغییر کند، تجارت یکطرفه معنی ندارد و باید شرایطی ایجاد کنیم که مبادله دوطرفه باشد ومرزنشینان بدون هیچ گونه عوارضی، پیچ و خم و بوروکراسی اداری بتوانند با هم مبادله کالا کنند دراین صورت کشورمقابل، ترغیب میu200aشودو ما باید زمینهu200aهایش را فراهم کنیم.
ترکمنستان هنوزپاسخی نداده است
کارشناس مسئول بازارچهu200aهای مرزی استانداری هم گفت: ما از ابتدا به ایجاد بازارچه مرزی در سرخس مایل بودهu200aایم اما طرف مقابل باید موافقت بکند در نهمین و دهمین کمیسیون مشترک اقتصادی دو کشور، مکرر پیشنهاد بازارچه جدید را با کشور ترکمنستان مطرح کردیم و در هر سفری هم که آقای استاندار به ترکمنستان داشتهu200aاند یا وزرای امور خارجه و رئیس کمیسیونu200aهای مشترک به آنجا رفتهu200aاند اعلام آمادگی کردهu200aایم ولی طرف مقابل هنوز پاسخی نداده است. هادی حقیقی افزود: در سرخس بازارچه مرزی شهرداری، یک بازارچه داخلی است که اسمش را گذاشتهu200aاند بازارچه مرزی، اما بازارچه مرزی که ما مطرح میu200aکنیم برu200aاساس قانون تجارت، صادرات و واردات کشور را ه اندازی میu200aشود وبا تعریف قانونی که دارد محوطهu200aای محصور درنقطه صفر مرزی است مثل گمرک که تمام موارد قانونی باید در آن لحاظ شود و تفاهمu200aنامه مشترک با کشور مقابل دارد و در صادرات و واردات برایش سهمیه ارزی مشخص میu200aشود و از طریق سازمان توسعه تجارت ابلاغ میu200aشود و تمام فعالیتu200aهایش تحت نظارت دستگاهu200aهای گمرکی و نهادu200aهای مربوطه است.
تفاوت ساختار ایجادبازارچه مرزی دردو کشور
وی افزود: ما پیشنهاد بازاردوستی منطقه ویژه اقتصادی سرخس را به عنوان بازارچه مرزی به طرف ترکمن دادهu200aایم اما جواب آنu200aها تا الان مثبت نبوده است. چون ادارهu200aکننده بازارچهu200aهای طرف ترکمن وزارت بازرگانی دولت ترکمنستان است یعنی همه امور خریدار، غرفهu200aدار و فروشنده را برای تامین فروشگاهu200aهای مرتبطu200aدولت اداره میu200aکند و دولتشان باید بیاید پای کار، ولی اینجا دولت زیر ساختu200aها را فراهم و بخش خصوصی کار میu200aکند. برای همین باید برای ترکمنu200aها از صفر تا صد توجیه اقتصادی داشته باشد وبه همینu200aدلیل رغبتی نمیu200aکنند.
بعداز افتتاح پل دومu200aزمینه برای ایجاد بازارچه مرزی بیشتر فراهم میu200aشود
فرماندار سرخس نیز دراین خصوص اظهار کرد: بازارچهu200aهای مرزی بین دوکشور مشترک است و باید دو طرف این تفاهمu200aنامه را عملیاتی کنند ما این آمادگی را داریم و اعلام کردهu200aایم ولی طرف ترکمن به لحاظ محدودیتu200aها و نگاهی که دارد سعی میu200aکند بازارچهu200aهای مرزی را به حداقل برساند. حسین سنجرانی افزود: زمینی که در مقابل گمرک الان پارکینگ شهرداری برای کامیونu200aهاست برای بازارچه مرزی پیشنهاد کردیم، مقدماتش فراهم و زیر ساختش آماده است در مدت کوتاهی میu200aتوانیم آن را آماده افتتاح بکنیم. ما برای بازارچه مرزی آمادهu200aایم و در رایزنی که با آقای دکتر احمدی سفیر کشورمان در ترکمنستان داشتیم اعلام آمادگی شده است پسu200aاز افتتاح پل دوم مرزی بین ایران و ترکمنستان، زمینه برای ایجاد بازارچه مرزی بیشتر فراهم میu200aشود. این موضوع در کمیسیون مشترکی که با حضور مسئولان ایرانی و ترکمنی برگزار میu200aشود به زودی بررسی و تصمیم نهایی گرفته میu200aشود.// شماره : 19546 - ۱۳۹۶ يکشنبه ۷ خرداد صفحات اول و هفتم خراسان رضوي